ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
696
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
و اكنون نضج افتذ ، باز انك خاثر بيايذ و خاثر بمانذ « 1 » ان دليل بوذ كهنوز نضج آغاز نكردست « 2 » ، و انك صافى آيذ و خاثر كردذ اين نيز بد بوذ و لكن سخت بذ نبوذ ، و از همه دور تر از نضج ان « 3 » بوذ كه صافى بيايد « 3 » و صافى بمانذ ، و هر كاه « 4 » كبول سبيد بوذ و سطبر و آغازذ بقوام تنكتر شدن و برنك بلندتر شذن « 5 » و بترنجى نزديك شدن اين آب دليل همىكند بر نضج كبيايذ و زوذ مردم به شوذ و اين بيماريهاء « 6 » بلغمانى بوذ و سودائى ، و « 7 » باز اكر مفرط بوذ « 8 » بنضج « 8 » و زعفرانى بوذ و نارى يا ارغوانى « 9 » باز هر روزى رنك بكاهذ و فروتر « 10 » آيذ و بقوام معتدل « 11 » نزديكتر آيذ اين نيز دليل آن بوذ كه نضج افتد و لكن اكر زوذ فروذ آيذ يا زوذ بقوام آيذ « 12 » نضج زوذ افتد و كر دير فروذ آيذ يا دير بقوام آيذ هم بدان مقدار دور بوذ از نضج و اين ببيماريها « 12 » صفرائى و خونى بوذ ، باز ببايذ نگريدن بقوّت بيمار اكر با همين قوت « 13 » قوى بوذ بيمار رست و كر ضعيف بوذ دشوار بوذ ، و « 14 » باز اكر « 14 » اين آب روشن نكردذ يا از تنكى بقوام نيايذ و بر همان رنك « 15 » بر بباشد « 15 » آنجا دليل خير نيست ، و كر « 16 » كاه بديد آيذ و كاه بديد « 17 » نيايذ اين نيز دور بوذ از نضج ، و لكن اكر قوت قوى بوذ نضج افتد « 18 » و كر ضعيف بوذ « 18 » نضج نيفتذ . و اين جيز را كه ببن قاروره كردايد رسوب خوانند و اين كوناكون بوذ نيز يك كونه از فضله هضم سديكر بوذ و اين آن رسوب بوذ ( f . 555 ) كه
--> ( 1 ) - ب ه : بد بود و ( 2 ) - ف : نكرده است ( 3 - 3 ) - ف : بول بوذ كه صافى ايذ ( 4 ) - ف : هر كه ( 5 ) - ف : بلندتر امدن ( 6 ) - ف : ببيماريهاى ( 7 ) - ف : « و » ندارد ( 8 - 8 ) - ف : بطبخ ( 9 ) - ف : افزوده . بوذ ( 10 ) - ف : فرودتر ( 11 ) - ب ه : تر و ( 12 - 12 ) - ف : بذان مقدار دور بوذ از نضج و اين بيماريهاى ( 13 ) - ب ه : به قوت ( 14 - 14 ) - ف : اكر باز ( 15 - 15 ) - ف : بباشذ ( 16 ) - ف : و اكر ( 17 ) - ف : « بديد » ندارد ( 18 - 18 ) - ف : و كر نبوذ